ЖШС өз құрылтайшыларынан пайызсыз қарыз ала алады, ал ТОО өздерінің қатысушыларынан ағымдағы шығыстарды жабу үшін қарыз ала алады. Мұндай қарыздарды есепке алу үшін, оларды бухгалтерлік есепте 'қарыздар' ретінде көрсету қажет, сонымен қатар, қарыздың шарт
ЖШС (жауапкершілігі шектеулі серіктестік) құрылтайшыларынан пайызсыз қарыз алу мәселесі заңды тұрғыдан қарастырылды. Егер ЖШС-нің ағымдағы шығындарын жабу үшін өз қаражаты жеткіліксіз болса, компания қарыз қаражат тартуға жүгінеді. Банктен несие рәсімдеген жағдайда пайыз төлеу қажет болады, ал құрылтайшылар жеке бос қаражатқа ие болуы мүмкін. Сондықтан, пайызсыз қарыз алу әлдеқайда тиімді болуы мүмкін.
Қазақстанда қарыз тарту ҚР Азаматтық кодексінің 36-тарауымен реттеледі. Мұндай мәмілелер қарыз шартымен рәсімделеді. ҚР АК 715-бабы 1-тармағына сәйкес, қарыз шарты бойынша бір тарап екінші тарапқа ақша немесе заттарды береді, ал қарыз алушы сол көлемдегі ақшаны немесе заттарды уақытылы қайтаруға міндеттенеді.
ҚР АК 718-бабына сәйкес, қарыз нысанын пайдаланғаны үшін қарыз алушы қарыз берушіге шартта белгіленген мөлшерде сыйақы төлейді. Яғни, шартта сыйақы мөлшерін тараптардың келісімі бойынша кез келген деңгейде (соның ішінде 0%) белгілеуге болады. Сондықтан пайызсыз қарыз түрі заңнамаға қайшы келмейді.
ЖШС үшін пайызсыз қарыз алудың салықтық салдары да маңызды. ҚР Салық кодексінің 190-бабы 3-тармағына сәйкес, салық есебі бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді. Ал бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» заңмен белгіленеді.
Салық кодексінің 225-бабы 2-тармағының 11) тармақшасына сәйкес, салық салу мақсатында табыс болып саналмайтындар қатарына, міндеттемені бухгалтерлік есепте тану нәтижесінде туындайтын оң айырма да жатады. Яғни, егер қарыз шарты сыйақы мөлшерлемесін нарықтық деңгейден төмен көздесе, онда бұл табыс ретінде қаралмайды.
Демек, ЖШС құрылтайшыларынан пайызсыз қарыз алу заңды және салықтық тұрғыдан да тиімді. Мұндай операцияны құжат жүзінде рәсімдеп, қарыз шартын жасау қажет. Қарызды шартта белгіленген мерзімде қайтару керек. Егер ақшаны уақытында қайтара алмаса, қарыз шартына қосымша келісім жасалып, қайтару мерзімі ұзартылуы мүмкін.
Егер қарыз талап қою мерзімі ішінде (3 жыл) қайтарылмаса немесе құрылтайшы тарапынан кешірілсе, тек сол кезде қарыз сомасын ЖШС табысы ретінде тану қажет.
-
ККМ: Не все под одной крышей – кто может избежать налогового дождя?Сегодня, 14:45 8
-
Доллар и рубль: кто сегодня в выигрыше на рынке?Сегодня, 11:15 6
-
Минтруд и КГД: налоговые данные под новым угломСегодня, 17:45 6
-
Изменения в Типовом плане счетов 2027: новая структура счетов доходов и расходов12-08-2026, 12:15 15
-
Казахстан: Новые меры для повышения безопасности труда на предприятиях12-08-2026, 17:15 12
-
Коллективный договор: ваш щит и меч в мире трудовых отношений12-08-2026, 14:15 8