Құралай салқыны – это природное явление, связанное с резким понижением температуры, которое может вызвать значительные изменения в климатических условиях региона. Это событие часто сопровождается сильными морозами и может оказывать влияние на сельское хоз

Мамыр айында елімізде күннің салқындап, жауын-шашынның көп жаууы байқалады. Бұл құбылыс халық арасында Құралай салқыны деп аталады. Махамбет Өтемісов атындағы университеттің оқытушысы, биология ғылымдарының кандидаты Асқарбек Ерғалиев мамырдағы бірнеше салқындықтың бар екенін атап өтті. Құралай салқыны мамырдың 15-19 аралығында басталып, еліміздің орталық, батыс, солтүстік өңірлерінде әртүрлі мерзімде болады. Бұл өзгерістерді көктемнің ерте шығуы мен қыс мезгілінің ерекшеліктері анықтайды.

Ғалым киіктердің көбею кезеңіне де тоқталды. Ақбөкендер күзде күйік кезеңінде әлсіреп, қыста қиындықтарға тап болады. Көктемде аналық киіктер төлдеу процесін бастайды.

– Эволюция барысында олар соңғы мамырдың салқындықтарын төлдерінің толық өріп кетуіне пайдаланады. Мамырдың соңғы суықтарында күннің ультра күлгін сәулелерінің күшеюі байқалады. Салқын ауа райы Артикадан циклондардың келуімен байланысты. Бұл кезеңде жәндіктер мен бактериялардың дамуы тежеледі, - дейді Асқарбек Ерғалиев.

Асқарбек Ерғалиевтің айтуынша, Құралай салқыны кезінде желдің әркелкі соғуы жаңадан төлдеген киіктердің сұйықтарын жерге тез сіңіруіне мүмкіндік береді, бұл өз кезегінде жыртқыш аңдардың төлдерді табу мүмкіндігін азайтады. Алайда, ғалым Құралай салқынының жануарларға тек пайдасы бар деген пікірдің қате екенін айтады. Мамырдағы салқындық киіктің төлдеріне зиян келтіріп, мол шығынға да ұшыратуы мүмкін.

- Қыстау кезінде киіктің аналықтары азық таба алмаса, ембрионалды кезеңі қиындықпен өтеді, бұл әлсіз төлдердің тууына әкеледі. Салқындық, сонымен қатар, пневмония сияқты өкпе ауруларының таралуына себеп болуы мүмкін. Мамырда болатын Құралай суықтары кейде ұзақ уақытқа созылып, төлдерге кері әсерін тигізуі ықтимал, - дейді Асқарбек Ерғалиев.

Құралай салқыны киіктің төлін өргізуге, олардың аяқтануына және жануарлардың табиғи санын реттеуге септігін тигізеді. Мамырда киіктерден бөлек, көптеген құстар жұмыртқа салып, басқа да жануарлар төлдеуге кіріседі.

«Қазгидромет» мекемесінің мамандары мамыр айына арналған ауа райы болжамдарын жариялады. Мамырдың алғашқы онкүндігінде түнде ауа температурасы +5+10 градус жылы, ал күндіз +17+22 градус жылы болады деп күтілуде. Екінші онкүндікте түнде +1 градус жылы болып, күндіз +15-20 градус жылы болады. Мамырдың соңында +6+11°С, күндіз +20+25°С, кейін түнде +18+23°С, күндіз +32+37°С болады деп болжануда. Мамырда жауын-шашын да мол жауады деп күтілуде.