Орал: когда небосвод угрозы начнет проясняться для аварийных домов?

Апатты үйлер Оралда: Жағдайды талдау

2026 жылы Батыс Қазақстан облысында 70 баспана апатты деп танылған. Апатты үйлердің басым бөлігі Орал қаласында орналасқан. Бұл үйлер ХІХ ғасырдың аяғы мен ХХ ғасырдың басында салынған және қазіргі уақытта олардың жағдайы нашарлап отыр.

Апатты үйлердің статистикасы

• Орал қаласында қазіргі таңда 60 апатты баспана бар.
• 245 адам жалғыз үйі апатты деп танылып, баспана кезегінде тұр.
• Сала мамандары 912 пәтердің апатты екенін айтады.
• 231-ден астам ескі (ветхий) үйлер бар, олардың жалпы саны 2975 пәтерді құрайды.
• Апатты үйлердің саны жыл сайын 2-3 үйге артады.

Назарбаев даңғылы, 144 - Апатты үйдің жағдайы

Апатты үйлердің бірі — Назарбаев даңғылы, 144 мекенжайында орналасқан. Бұл үй 1870 жылдары салынған. Қазіргі таңда апатты баспанада сегіз жанұя тұрып жатыр. Үйдің жағдайы өте нашар: қабырғасы құлап, шатырынан су кетіп жатыр.

- Біздер тышқан сияқтымыз. Жертөлеміз судан толып тұр. Көктемде 18 шелек су төктік. Жертөлеміз жарылып тұр. Есігі ашылмайды. Үйдің мына бұрышы құлайын деп тұр. - деді апатты үйдің тұрғыны Ұлболсын Меңдалиева.

Апатты үйлерді жою бағдарламасы

Апатты үйлердің санын азайту мәселесі күн тәртібінен түспейді. Соңғы жылдары атқарушы билік «Реновация» бағдарламасымен бұл мәселені шешіп келеді. 2022 жылы Оралда төрт апатты үй сүрілді.

«Реновация» бағдарламасының принциптері

• Мемлекеттік-жекеменшік әріптестік аясында жүзеге асырылуда.
• Үш тарап: тұрғындар, әкімдік және құрылыс компаниясы.
• Әкімдік тұрғындардың 100 пайыз келісімін алуы мен құрылыс компаниясын табумен айналысады.

Құрылыс жұмыстары мен кешігу мәселелері

Құрылыс жұмыстары 1 миллиард 200 миллион теңге қаражат жұмсалуда. Дегенмен, кейбір жобаларда құрылыс мерзімдері кешігуде.

- Оралда 2-3 нысанның құрылысы құжаттамалық мәселелер немесе инвесторлардың қаржылық қиындықтарына байланысты мерзімнен кешігуде. - деді Шынар Даубатырова.

Апатты үйлердің тұрғындары

Қазіргі таңда 50-ге тарта отбасы апатты үй бұзылып, жаңа баспанасы салынғанша пәтер жағалап жүр. Тұрғындар жаңа қоныстың құрылысының аяқталғанын асыға күтуде. 2026 жылы Абай даңғылы, 44, Ғұмар Қараш, 33/1, Қасым Аманжолов көшесі, 14 мекенжайларында салынған үш үй пайдалануға берілуі жоспарлануда.