Международные стандарты уголовной ответственности за неуплату налогов: какие суммы становятся критическими?

Салықтарды уақытында және толық көлемде төлеу – әрбір салық төлеушінің міндеті. Алайда, кейде салық берешегі жиналып, бұл тек өсімпұлдың есептелуіне ғана емес, сонымен қатар қылмыстық жауапкершілікке де әкелуі мүмкін. Салық берешегінің қандай мөлшерінен бастап қылмыстық жауапкершілік туындайтынын қарастырайық.

Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінің 245-бабы 1-тармағына сәйкес, декларацияны бермеу, декларацияға табыстар немесе шығыстар туралы көрінеу бұрмаланған деректерді енгізу, салық салу объектілерін немесе басқа да міндетті төлемдерді жасыру арқылы салықты немесе басқа да міндетті төлемдерді бюджетке төлеуден жалтару, егер бұл әрекет ірі мөлшерде салықты төлемеуге әкелсе, айыппұлмен жазаланады.

Айыппұл мөлшері 2 000 АЕК-ке дейін болуы мүмкін. Сонымен қатар, бұл жазалау шаралары түзеу жұмыстарына, қоғамдық жұмыстарға тартуға, бас бостандығын шектеуге немесе бас бостандығынан айыруға ауыстырылуы мүмкін.

Сондықтан, салық төлеуші үшін қылмыстық жауапкершілік салықтарды ірі мөлшерде төлемеген жағдайда туындайды.

Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінің 3-бабы 38) тармақшасына сәйкес, ірі мөлшер – бұл тексерілген кезең үшін бюджетке түспеген төлемдердің сомасы 50 000 АЕК-тен асатын сома болып табылады. Егер тексерілетін кезеңдегі бір күнтізбелік жыл үшін салықтық тексеру нәтижелері бойынша есептелген салықтар мен басқа да міндетті төлемдердің сомасы осы күнтізбелік жыл ішінде салық төлеуші есептеген барлық салықтар мен басқа да міндетті төлемдердің сомасының 10%-ынан асатын болса, онда бұл сома ірі мөлшер ретінде қарастырылады.