Еңбек демалысы: бала күтімі кезінде мүмкіндіктер мен рәсімдер

Декреттік демалыс және еңбек демалысы

Декреттік демалыстағы қызметкерлер кейде еңбек демалысын беру туралы өтініш білдіреді. Бұл жағдайда қызметкер декреттік демалыста болып, еңбек демалысынан кейін де оны жалғастыруды жоспарлап отыр. Яғни, жұмысқа шығу жоспарда жоқ. Мұндай өтініштердің себебі – демалыс ақысын алу ниеті. Әйелде жүктілік және босану демалысына шыққанға дейін де, сондай-ақ оның барысында да пайдаланылмаған еңбек демалысы күндері болуы мүмкін. Еңбек демалысын беру туралы өтініш жазу арқылы ол демалыс ақы алуға құқылы болады.

Құқықтық негіздер

ҚР Еңбек кодексіне сәйкес, жүктілік және босану бойынша демалыс стандартты түрде 126 күнтізбелік күнді құрайды. Бұл кезең еңбек өтіліне қосылады, демек, осы уақыт ішінде әйелге ақы төленетін еңбек демалысы күндері есептеледі. Жылына 24 күнтізбелік күн еңбек демалысы болған жағдайда, жүктілік және босану демалысының 126 күнінде әйелге 8-9 күнтізбелік күн еңбек демалысы есептеледі, демек – демалыс ақысы төленеді.

Ал бала 3 жасқа толғанға дейінгі күтім демалысында болған уақыт үшін еңбек демалысы күндері есептелмейді. Дегенмен, әйелдің еңбек демалысын үш жылдық кезең аяқталғаннан кейін де, оның ортасында да пайдалану құқығы бар. ҚР ЕК 92-бабының 1 және 2-тармақтары тараптардың келісімі бойынша оны кез келген уақытта пайдалануға құқық береді.

Демалысты рәсімдеу тәртібі

Бала күтімі бойынша демалыстың «ішінде» еңбек демалысын рәсімдеу үшін келесі қадамдар қажет:

1. Қызметкер жұмысқа шығу туралы өтініш жазады (күтілетін күнге бір ай қалғанда);
2. Қызметкер еңбек демалысына шығу туралы өтініш жазады;
3. Жұмыс беруші қызметкердің белгілі бір күннен бастап жұмысқа шығуы туралы бұйрық шығарады;
4. Жұмыс беруші еңбек демалысын беру туралы, жиналған еңбек демалысы күндеріне сәйкес, бұйрық шығарады;
5. Қызметкер бала 3 жасқа толғанға дейін жалақысы сақталмайтын демалысқа шығу туралы өтініш жазады;
6. Жұмыс беруші бала 3 жасқа толғанға дейін күтім демалысын беру туралы бұйрық шығарады.

Бұл ретте қызметкер жұмысқа шығу туралы бұйрықтан кейін бір күн жұмыс істеуге міндетті емес. Барлық демалыстарды бірінен кейін бірін бере беруге болады. Жалғыз шарт – бала күтімі бойынша демалыс еңбек демалысы аяқталған күннен кейінгі күннен басталуы тиіс, бұл өтініштер мен бұйрықтарды рәсімдеу кезінде ескерілуі керек.