Қазақстанда криптовалютамен сауда: жеке тұлғаларға арналған салықтар мен есептіліктер

Қазақстанда криптовалютамен сауда: салықтық міндеттемелер

Қазақстанда криптовалютамен сауда қалай реттеледі? Бұл қызмет түрі бақылана ма? Криптовалютаны сатқаннан түскен кірістен салықты қалай төлеу керек?

Цифрлық активтер туралы заң

Ең алдымен, ҚР заңнамасында «криптовалюта» ұғымы бекітілмегенін атап өткен жөн. Оның орнына «цифрлық актив» термині қолданылады, ал цифрлық активтердің (криптовалютаның) айналымы Қазақстанда 2023 жылғы 6 ақпандағы №193-VII ҚРЗ «Цифрлық активтер туралы» заңымен реттеледі.

Цифрлық активтердің анықтамасы

Аталған заңның 1-бабы 4-тармағына сәйкес, цифрлық актив – электрондық-цифрлық түрде жасалған, цифрлық код берілген, соның ішінде криптография құралдарын және компьютерлік есептеулерді қолдану арқылы жасалған, тіркелген және деректердің таратылған платформасы технологиясы негізінде ақпараттың өзгермейтіндігімен қамтамасыз етілген мүлік. Криптовалюта қамтамасыз етілмеген цифрлық активтер санатына жатады.

Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтер

Осы заңның 1-бабына сәйкес, қамтамасыз етілмеген цифрлық актив – блокчейнде консенсусты қолдауға қатысқаны үшін сыйақы түрінде ақпараттық жүйеде алынған және біреудің ақшалай міндеттемелерін білдірмейтін, цифрлық активтер биржасында цифрлық түрде саудаланатын цифрлық актив.

Цифрлық активтердің құқықтық мәртебесі

Сондай-ақ, ҚР Азаматтық кодексінің 115 және 116-баптарына сәйкес, цифрлық активтер азаматтық құқықтардың түріне: ақша, заттар және тауар белгілері және т.б. қатарында мүліктік игіліктер мен құқықтарға жатқызылған.

Салық салу аспектілері

Ал салық салу тұрғысынан алғанда, криптовалютаны өткізуден түскен кіріс «өзге кіріс» санатына жатады. Мұндай кіріс алған жағдайда жеке тұлға ф.270.00 нысаны бойынша есеп беруі тиіс (мерзімі – есепті жылдан кейінгі жылдың 15 қыркүйегіне дейін) және ЖТС төлеуі тиіс (ҚР Салық кодексінің 321, 356, 363-баптары).

Қорытынды

Қазақстанда криптовалютамен сауда жасау кезінде салықтық міндеттемелерді орындау маңызды. Заңнаманы білу және салық есептілігін уақытында тапсыру – әрбір азаматтың жауапкершілігі.